Rzępiel albo rzępólc, rzępól, rzępielnik

Kaszubski instrument wyłącznie wytwórstwa ludowego, mniejszy od kontrabasu, ale większy od wiolonczeli. Rzępiel był na Kaszubach pierwotną wersją basów (basetli), a jego budowa wyróżniała się następującymi elementami:
- 3 struny o stroju G,A,d
- pudło rezonansowe z prostych desek
- tylna płyta płaska, tylko wierzchnia płyta lekko wypukła
- otwór rezonansowy w kształcie owalu
- deska kołkowa zamiast komory i główki .

Rzępiele były spotykane również w kształtach przypominających gitarę lub lutnię.
Instrument ten używany był przez muzykantów wiejskich do basowania, czyli towarzyszenia skrzypkom. Rzępiel wchodził w skład instrumentarium kapel kaszubskich wraz ze skrzypcami i klarnetem w stroju C. W okresie międzywojennym instrument został wyparty przez bandonię i póżniej akordeon

Deska kołkowa jest znana z najstarszych instrumentów jak : Gęśle (staropolska gędźba: muzyka), czy Fidel (niem.Gefiedel: rzępolenie)

Do naszych czasów nie przetrwał żaden egzemplarz rzępiela. Został on zrekonstruowany na podstawie opisów muzyka przedwojennej generacji, kaszubskiego folklorystę Pawła Szefkę w zeszycie "Narzędzia i instrumenty muzyczne z Kaszub i Kociewia". Rekonstrukcję wykonał Jerzy Holk Łebinski, lutnik z Sianowa k.Kartuz w 2017r.

Prezentowany instrument jest jedynym rzępielem na Kaszubach i jest wystawiony w Izbie Kaszëbsczi przy o.w. Paleo we Władysławowie.

Ze słownika:
rzępolić pot. «grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie»
rząpić daw. «ciąć, rżnąć; grać»
rząpa, stpol « kuper, tyłek».
rząpia «stary, zużyty przedmiot, rupieć, rzęch».

Izba Kaszubska została współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rybackiego

rzepiel:

Rezerwuj wczasy nad polskim morzem!

© 2002 - 2019 www.paleo.plnoclegi, wyżywienie we Władysławowie

niedziela, 17 luty 2019r. 17:39:01 (48 dzień roku); 1,52 ms

Administracja, hosting: Letnik.pl - noclegi nad morzem

Strony partnerskie: kwatery Władysławowo, pokoje, zielone szkoły